تب داغ هوش مصنوعی مولد که از اواخر سال ۲۰۲۲ بازارهای جهانی را به تسخیر خود درآورد، اکنون وارد فاز غربال‌گری بیرحمانهای شده است. دادههای موسسه آماری S&P Global Market Intelligence نشان میدهد که حدود ۴۲ درصد از طرحها و پروژههای هوش مصنوعی شرکتی در نهایت توسط حامیان خود متوقف یا به طور کامل رها میشوند. هزینههای سرسام‌آور پردازش ابری، کمبود تقاضای واقعی، نقایص فنی و شتاب‌زدگی در عرضه، گورستانی از استارتاپ‌ها، سخت‌افزارها و قابلیت‌های شکست‌خورده ایجاد کرده است که نشریه تککرانچ در فهرستی جامع به مستندسازی آن‌ها پرداخته است.
حتی غول‌های بلامنازع این حوزه نیز از شکست مصون نمانده‌اند. شرکت اوپنایآی (OpenAI) در تابستان سال جاری تلاش کرد اپلیکیشن ChatGPT را با بازطراحی پیچیده به یک «سوپراپلیکیشن» همه‌کاره تبدیل کرده و حالت‌های کار، کدنویسی و گفت‌وگو را از هم جدا کند. اما این تغییر با موجی از اعتراض کاربران روبه‌رو شد و اوپنایآی ناچار شد در تصمیمی کم‌سابقه، رابط کاربری کلاسیک را مجدداً بازگرداند. علاوه بر این، مرورگر هوش مصنوعی مستقل ChatGPT Atlas پس از چند ماه خاموش شد و ویژگی‌هایش در چت‌بات اصلی ادغام گردید. همین سرنوشت برای عامل وبگردی Operator رقم خورد، و از همه مهم‌تر، پلتفرم ویدیویی جنجالی سورا (Sora) به دلیل هزینههای محاسباتی غیرقابل توجیه و ریزش کاربران فعال در بهار امسال متوقف گردید.
در جبهه سخت‌افزار، شکست‌ها به مراتب تحقیرآمیزتر بوده است. گجت پوشیدنی Humane AI Pin که با جذب ۲۳۰ میلیون دلار سرمایه به عنوان جانشین آیفون معرفی شده بود، به دلیل ضعف عملکرد، گرمای شدید و هشدار خطر آتش‌سوزی در باتری، به شکستی تمام‌عیار تبدیل شد و دارایی‌های باقی‌مانده آن به قیمت ۱۱۶ میلیون دلار به شرکت اچ‌پی واگذار شد. دستگاه Rabbit R1 نیز که در نمایشگاه CES با فروش اولیه ۱۰۰ هزار نسخه‌ای سر و صدا به پا کرد، به دلیل کارایی ناپایدار و باگ‌های نرم‌افزاری بی‌شمار ناکام ماند و تیم آن اکنون ناامیدانه در حال بازتعریف آن برای جریان‌های دیگر است.
در عرصه استارتاپ‌های نرم‌افزاری نیز سرنوشت‌های تلخی ثبت شد. پلتفرم اتوماسیون فرایند Relay که خود را جایگزین هوشمند زپیر می‌دانست در مردادماه کاملاً خاموش شد. از سوی دیگر، پلتفرم چت‌بات‌های همراه Character.ai که روزگاری نماد پیشرفت هوش مصنوعی تعاملی بود، تنها پنج سال پس از آغاز به کار پرونده ورشکستگی خود را گشود. همچنین اپلیکیشن صوتی Huxe که متون را به مکالمات پادکستی تبدیل می‌کرد، با ورود فیچرهای مشابه در اسپاتیفای و گوگل ناچار به تعطیلی شد. این پرونده‌ها به روشنی گواهی می‌دهند که فناوری جذاب بدون حل یک درد واقعی در بازار و بدون توجیه مالی هزینه سرور، هرگز بقای یک کسبوکار را تضمین نمی‌کند.