هفته گذشته فضای امنیت وب و زیرساختهای اینترنت با بحرانی نفسگیر مواجه شد؛ چرا که انتشار جزئیات آسیبپذیریهای موسوم به PHP2Shell در هسته زبان برنامهنویسی پیاچپی، زنگ خطر را برای میلیونها سرور و وبسایت به صدا درآورد. بر اساس دادههای شبکه کلودفلر، تنها چند ساعت پس از عمومی شدن گزارش این باگها، میلیونها تلاش خودکار برای نفوذ و بهرهبرداری از این رخنه در سطح جهانی ثبت شد. مجله معتبر وایرد در تحلیل امنیتی خود فاش کرده است که پیشران اصلی در کشف و سلاحسازی (Weaponization) از این آسیبپذیریها، ابزارهای نوین هوش مصنوعی بودهاند.
نکته تکاندهنده در این ماجرا آن است که بخش عمدهای از این آسیبپذیریها سالها در پایگاه کد پیاچپی وجود داشته و حتی برای توسعهدهندگان آن شناختهشده بود، اما به دلیل پیچیدگیهای ساختاری، در گذشته تصور میشد هیچ مهاجم انسانی قادر به زنجیرهسازی و تبدیل عملی آن به یک اکسپلویت واقعی برای دسترسی ریشه به سرور نخواهد بود. ساجی تزادیک، پژوهشگر امنیتی شرکت Wiz، توضیح میدهد: «این ضعف امنیتی سالها برای تیم پیاچپی محرز بود، اما چون یک انسان به تنهایی نمیتوانست تمام حالتهای حافظه را برای نفوذ همگام کند، اصلاح آن در اولویت قرار نگرفت؛ غافل از اینکه هوش مصنوعی محدودیت محاسباتی انسان را ندارد.»
پژوهشگران شرکت امنیتی Calif نخستین تیمی بودند که با استفاده از مدلهای مرزی هوش مصنوعی در قالب برنامه Patch the Planet متعلق به اوپنایآی، موفق به کشف نحوه اکسپلویت این باگها شدند. اندکی بعد، تیمهای امنیتی در گوگل و اوپنایآی نیز به صورت مستقل با الگوریتمهای هوشمند به همان شیوه نفوذ دست یافتند. این رویداد ثابت میکند که هوش مصنوعی زمان لازم برای تحلیل کدهای پیچیده و ایجاد اکسپلویتهای خودکار را از چند ماه به چند ساعت تقلیل داده است. برای نمونه، مایکروسافت در همین ماه به تنهایی ۱,۴۵۳ آسیبپذیری امنیتی گزارش کرده و بنک آو آمریکا ناچار شده هزار مشاور امنیتی را برای رسیدگی به نقایص کشفشده توسط مدلهای هوش مصنوعی آنتروپیک به کار گیرد.
با وجود این هجمه بیسابقه، بنیاد PHP اعلام کرده که خوشبختانه آسیب گستردهای به سرورهای بهروزرسانیشده وارد نشده، زیرا پچهای اصلاحی سریعاً توزیع گردید. کارشناسان کهنهکار سایبری مانند نیلز پرووس و جیک ویلیامز تاکید میکنند که گرچه هوش مصنوعی کشف باگهای دیرینه را سرعت بخشیده، اما نوشتن کدهای مخرب کارآمد همچنان نیازمند تخصص عمیق انسانی است و هیچ مدلی با یک پرامپت ساده نمیتواند اینترنت را تسخیر کند. با این همه، این ماجرا هشداری جدی است که دوران پنهان ماندن پشت باگهای پیچیده و دستنخورده به پایان رسیده است.