سرمایهگذاری خطرپذیر در استارتاپهای حوزه فناوری مالی (فینتک) در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ با افتی ۲۱.۴ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شد و تعداد معاملات نیز تقریباً ۳۱ درصد کاهش یافت. دادههای تازه منتشرشده توسط پایگاه کرانچبیس نشان میدهد که پنجرههای تامین مالی برای فینتکها به شدت گزینشیتر و متمرکزتر از گذشته شده است.
در مجموع، استارتاپهای فینتک در سطح جهان طی سهماهه سوم ۲۰۲۶ موفق به جذب ۱۰.۶ میلیارد دلار سرمایه شدند که در مقایسه با رقم ۱۴.۹ میلیارد دلاری ثبتشده در سهماهه دوم همین سال، افت ۲۸.۴ درصدی را نشان میدهد. کارشناسان این کاهش را ناشی از ایجاد مرزهای شفافتر توسط سرمایهگذاران میان استارتاپهای پیشرو و سایر شرکتها میدانند؛ وضعیتی که به دوشاخهشدن بازار تعبیر میشود: شرکتهایی که از هوش مصنوعی بهره میبرند در برابر شرکتهای بدون آن، و رهبران بلامنازع بازار در برابر بازیگران عادی.
کرستن گرین، بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری فوررانر (Forerunner)، در این رابطه توضیح میدهد که سرمایهها اکنون در قالب دورهای کمتر اما بسیار بزرگتر متمرکز میشوند و بخش عمده پول به سمت زیرساختهای فناوری و تجارت هوشمند سرازیر میشود. نکته قابل تامل این است که تعداد کل معاملات ثبتشده در فصل سوم، پایینترین رقم ثبتشده از فصل اول سال ۲۰۲۳ تاکنون بوده است که نشان از سختگیری روزافزون سرمایهگذاران پیش از امضای چکها دارد.
بخش عمده کاهش جذب سرمایه در این فصل به کمشدن دورهای مگاگرنت و تامین مالیهای کلان (بالای ۱۰۰ میلیون دلار) مربوط میشود. با این حال، سرمایهگذاری مراحل اولیه (Early-stage) با جذب ۴.۲۳ میلیارد دلار مقاومت بهتری نشان داد و نسبت به فصل گذشته ۱۱ درصد رشد داشت. در مقابل، تامین مالی در مراحل پایانی (Late-stage) با سقوط ۴۰.۴ درصدی نسبت به فصل گذشته به ۴.۸ میلیارد دلار رسید.
ایالات متحده همچنان با جذب ۴.۶ میلیارد دلار (۴۳.۵ درصد از کل بازار)، بزرگترین مقصد سرمایهگذاری فینتک در دنیا باقی ماند. سنگاپور با ۱.۲۸ میلیارد دلار، عربستان سعودی با ۶۲۶.۶ میلیون دلار، هند با ۵۹۴ میلیون دلار و بریتانیا با ۵۰۱ میلیون دلار رتبههای بعدی را به خود اختصاص دادند. در میان بزرگترین دورهای این فصل، شرکت Ant International در سنگاپور، اپلیکیشن بارق (Barq) در ریاض با جذب ۳۲۹.۵ میلیون دلار، کوپیتال (Qupital) در هنگکنگ با ۳۰۰ میلیون دلار و عجایب (Ajaib) در اندونزی با ۲۷۰ میلیون دلار قرار دارند.
به گفته کاتیا باک از شرکت سرمایهگذاری QED، انتظارات برای جذب سرمایه به دلیل سرعتگرفتن توسعه محصولات با هوش مصنوعی بالا رفته است. سرمایهگذاران اکنون صرفاً به دنبال ادعای استفاده از هوش مصنوعی نیستند، بلکه سرعت رشد واقعی و بهرهوری عملیاتی را ملاک قرار میدهند. همچنین در حوزه پرداختهای مبتنی بر ایجنتها و عاملهای هوشمند، سرمایهگذاران معتقدند پرداختهای خودکار ماشین به ماشین از مرحله فرضیه عبور کرده و به واقعیت نزدیک شده است.