بهارات سمی (Bharat Semi)، یک استارتاپ هندی فعال در حوزه نیمهرسانا، ۲۴ میلیون دلار در دور جذب سرمایه بذر (Seed) دریافت کرده است. هدف این سرمایهگذاری توسعه سنسورهای تصویری مجهز به هوش مصنوعی است؛ محصولی که این شرکت امیدوار است با آن مشتریانی در ایالات متحده و دیگر بازارهای جهان به دست آورد.
این دور سرمایهگذاری در حالی بسته میشود که این استارتاپ تقریباً پنج ساله هنوز درآمدی ندارد، اما میگوید موفق شده «برد طراحی» (Design Win) با شرکت دفاعی آمریکایی جنرال اتمیکس (General Atomics) و شرکت هندی کِینز سمیکون (Kaynes Semicon) به دست آورد. برد طراحی در صنعت نیمهرسانا یعنی مشتری، طراحی تراشه را پذیرفته و مسیر تولید و سفارش باز شده است — دستاوردی که برای یک شرکت بدون درآمد، بزرگتر از مبلغ سرمایه است. با این حال سنسورهای تصویری این شرکت هنوز در مرحله توسعهاند و هدفگذاری برای شروع تولید تجاری اولیه، سال ۲۰۲۷ است.
**چرا هند و چرا حالا؟**
هند طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای ساختن یک صنعت داخلی نیمهرسانا تعهد کرده است؛ با این امید که در شرایطی که شرکتهای آمریکایی به دنبال متنوعسازی زنجیره تأمین خود و فاصله گرفتن از چین هستند، به یک قطب تولید جایگزین تبدیل شود. با این حال این کشور هنوز نتوانسته جایگاه خود را به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید تراشه در جهان تثبیت کند. در همین حال، موج هوش مصنوعی فرصتی تازه در اختیار استارتاپهایی مثل بهارات سمی گذاشته تا به جای رقابت در بازار اشباعشده تراشههای عمومی، سراغ تراشههای تخصصی و بازارهای جهانی بروند.
این شرکت که مقر آن در دهلی نو است، سنسورهای تصویری برنامهپذیر توسعه میدهد که تصویربرداری، پردازش تصویر و قابلیتهای هوش مصنوعی را روی یک تراشه واحد ترکیب میکنند. نتیجه این معماری، حذف نیاز به ارسال دادههای بصری به پردازندههای جداگانه است. وریندا کاپور، یکی از بنیانگذاران شرکت، در گفتوگو با تککرانچ میگوید این کار میتواند هزینه کل سیستم را حداقل ۷۰ درصد در مقایسه با چیدمانهای متعارف کاهش دهد؛ چیدمانهایی که در آنها سه قطعه مستقل وجود دارد: سنسور تصویر، پردازنده سیگنال تصویر (ISP) و یک سیستم روی تراشه (SoC).
کاپور در توضیح فلسفه محصول میگوید: «هدف ما این است که از سنسور به راهکارهای معناسازی (Sense-making) حرکت کنیم.» به بیان سادهتر، ارزش اصلی نه در گرفتن تصویر، بلکه در فهمیدن آن در همان نقطهای است که تصویر گرفته میشود.
**تیم و سابقه**
کاپور که عضو برنامه South Park Commons است و پیشتر در حوزه فناوری سلامت کار میکرد، بهارات سمی را در اواخر سال ۲۰۲۱ همراه با وینایاک دالمیا تأسیس کرد. دالمیا مدیرعامل اجرایی شرکت است و پیش از این در مککینزی و در سرمایهگذاری خصوصی (Private Equity) کار کرده است. بوید فاولر، مدیر ارشد فناوری شرکت نیز پیشتر همین سمت را در اومنیویژن (OmniVision)، یکی از شناختهشدهترین سازندگان سنسور تصویر جهان، بر عهده داشته است. ترکیب یک تیم بنیانگذار با تجربه مالی و سیاستگذاری و یک مدیر فنی با سابقه صنعتی، دقیقاً همان الگویی است که سرمایهگذاران آمریکایی برای پروژههای سختافزاری نیمهرسانا دوست دارند.
**بازار هدف: از کولر گازی تا پهپاد**
بهارات سمی چهار بازار اصلی را هدف گرفته است: خانه هوشمند، اتوماسیون صنعتی، نظارت تصویری و هوافضا. کاپور بدون افشای جزئیات فنی، به دو مثال عملی اشاره میکند. نخست کولرهای گازی که میتوانند تشخیص دهند اتاق خالی شده و بهصورت خودکار مصرف را تنظیم کنند؛ بدون آنکه تصویر خام به سرور یا پردازنده دیگری فرستاده شود. دوم پهپادهایی که میتوانند اطلاعات بصری را پردازش کنند، حتی وقتی سختافزار محاسباتی گرانقیمت دیگری در سیستم وجود ندارد.
از منظر صنعتی، این مزیت دو وجه دارد: کاهش هزینه و کاهش تأخیر. وقتی پردازش کنار سنسور انجام میشود، داده خام لازم نیست مسیر طولانی تا یک پردازنده مرکزی یا ابر را طی کند؛ هم پهنای باند کمتری مصرف میشود و هم پاسخ سیستم سریعتر است. برای کاربردهایی مثل نظارت صنعتی یا ایمنی در خودروهای بدون راننده، همین چند ده میلیثانیه تفاوت میان یک هشدار بهموقع و یک حادثه است.
**نقشه راه محصول**
سنسورهای نسل اول این استارتاپ همین حالا در مرحله نمونهسازی (Prototyping) قرار دارند. نسل دوم که قابلیتهای هوش مصنوعی پیشرفتهتری خواهد داشت، قرار است تا اواسط سال ۲۰۲۷ به مرحله نمونه برسد. این شرکت همچنین برنامه دارد که همین سنسورهای جدیدتر را تا پایان سال ۲۰۲۷ به دست مشتریان برساند.
این جدول زمانی نشان میدهد بهارات سمی در حال پیمودن مسیر طولانی و پرهزینه «از نمونه به تولید انبوه» است؛ مسیری که در صنعت نیمهرسانا معمولاً چند سال طول میکشد و به همین دلیل سرمایهگذاران در این حوزه معمولاً صبورتر از حوزه نرمافزار هستند.
**سرمایهگذاران و کاربرد سرمایه**
این دور بذر کاملاً در قالب سهام (All-equity) و به رهبری گروه اینفو اج (Info Edge Group)، South Park Commons و ایندوس بریج ونچرز (Indus Bridge Ventures) بسته شده است. والور کپیتال (Valour Capital)، میکروماکس (Micromax)، گینجلز (Gaingels) و جمعی از سرمایهگذاران فردی نیز در آن مشارکت داشتهاند.
به گفته کاپور، بهارات سمی قصد دارد این منابع را برای گسترش تیم مهندسی، تکمیل توسعه محصول و رساندن سنسورها به بازار هزینه کند. در حال حاضر حدود ۷۵ نفر در هند و آمریکا برای این شرکت کار میکنند که ۱۰ تا ۱۲ نفرشان در عملیات آمریکایی شرکت در سانتا کلارا، شامل مهندسی و توسعه کسبوکار، مستقر هستند. این استارتاپ برنامه دارد تا اواسط ۲۰۲۷ شمار کارکنان آمریکایی خود را به حدود ۲۰ نفر برساند و استخدام مهندس در اروپا را نیز آغاز کرده است.
کاپور جمعبندی میکند: «این داستانِ این است که آیا میتوانیم یک شرکت فناوری جهانی را از هند بسازیم.»
**پروژه کارخانه؛ جدا از کسبوکار سنسور**
در سال ۲۰۲۴، بهارات سمی از برنامهای برای یک پروژه ساخت کارخانه نیمهرسانا در هند خبر داد که در آن یک همکاری فناورانه با نیروی فضایی آمریکا (US Space Force) پیشبینی شده بود. به گفته کاپور، این طرح هنوز در مرحله توسعه است و شرکت در حال شناسایی شرکای داخلی است که کارخانه را بسازند و بهرهبرداری کنند.
او تأکید میکند که این پروژه از کسبوکار سنسور تصویری بهارات سمی جدا است. این استارتاپ قصد دارد در مدل «فبلس» (Fabless) باقی بماند؛ یعنی تولید تراشه را به شرکتهای دیگر واگذار کند و خودش روی طراحی نیمهرسانا و نرمافزار تمرکز کند. سرمایه تازه جذبشده نیز صرف تأمین مالی کارخانه پیشنهادی نخواهد شد.
انتخاب مدل فبلس برای یک استارتاپ نوپا تصمیمی منطقی است: ساخت کارخانه نیمهرسانا دهها میلیارد دلار سرمایه و سالها زمان میبرد، در حالی که ارزش اصلی و حاشیه سود بالا در طراحی و نرمافزار نهفته است — همان جایی که شرکتهایی مثل آرم و انویدیا هم با تکیه بر آن به قدرت رسیدند. با این حال، همین مدل ریسکهای خودش را دارد: وابستگی به ظرفیت تولید شرکتهای دیگر، صف طولانی سفارش در کارخانههای پیشرفته و آسیبپذیری در برابر محدودیتهای صادراتی. برای استارتاپی که مشتریاش یک پیمانکار دفاعی آمریکایی است، این زنجیره تأمین به همان اندازه فناوری آن اهمیت دارد.