اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی در نشست خبری ارائه گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ خود، جزئیات مهمی از وضعیت تجارت الکترونیکی، میزان شکایات، وضعیت نظارت و درآمدهای عملیاتی این نهاد را تشریح کرد. بر اساس این گزارش، در طول سال گذشته ۱۸ هزار و ۶۷۳ فقره شکایت از کسبوکارهای آنلاین به ثبت رسیده و ۹ هزار و ۴۴۶ پرونده پس از بررسی مختومه شده است. همچنین بازرسان اتحادیه بالغ بر ۱۸ هزار و ۴۰۰ نوبت بازرسی از واحدهای صنفی انجام دادهاند.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی، در این رویداد با تشریح فضای حاکم بر اکوسیستم دیجیتال، سال گذشته را سال مواجهه با پنج چالش ساختاری شامل سایه جنگ، اختلالات مکرر در اتصال اینترنت بینالملل، بیثباتیهای اقتصادی، خطر ورشکستگی کسبوکارها و رکود تورمی توصیف کرد. وی با تأکید بر اینکه پایداری زیرساخت اینترنت مطالبه بنیادین بخش خصوصی است، اعلام کرد تدوین آییننامهها برای ساماندهی فروش آنلاین طلا و خودرو و تشکیل کمیسیونهای تخصصی از اقدامات اولویتدار اتحادیه بوده است.
آمارهای صدور مجوز نشان میدهد که در سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۲ هزار و ۴۴۵ پروانه کسب برای فعالان حوزه تجارت الکترونیکی صادر شده که فصل زمستان با ۷۳۹ پروانه بیشترین سهم را داشته است. از منظر توزیع جغرافیایی، استان تهران با ۱۲۱۵ پروانه (نزدیک به ۵۰ درصد) پیشتاز بلامنازع است و استانهای اصفهان، خراسان رضوی و البرز در جایگاههای بعدی قرار دارند. ۷۲.۳ درصد از کل مجوزها به حوزه فروش کالاهای فیزیکی اختصاص یافته است که در صدر آنها محصولات دیجیتال با ۴۲۸ پروانه (۱۷.۵ درصد)، پوشاک و کفش با ۲۵۰ پروانه و محصولات آرایشی، بهداشتی و درمانی با ۲۴۴ پروانه قرار دارند. همچنین ۷۵.۴ درصد مجوزها به اشخاص حقیقی و ۲۴.۶ درصد به اشخاص حقوقی اعطا شده و مردان ۷۹ درصد و زنان ۲۱ درصد متقاضیان را تشکیل دادهاند.
صادق محمدی، دبیر اتحادیه، با تأکید بر ظرفیتهای دستنخورده اقتصاد دیجیتال، خواستار خروج از تمرکز صرف بر خردهفروشی آنلاین و حرکت به سوی دیجیتالیسازی زنجیرههای تأمین شد. وی اشاره کرد که علیرغم وسعت بازار کالاهای تندمصرف (FMCG)، تنها ۱۵۹ پروانه کسب در این رسته ثبت شده است که نشاندهنده یک اقیانوس آبی در حوزههای پلتفرمهای تأمین B2B، مدیریت هوشمند انبار و لجستیک زنجیره توزیع است.
رزا مجتهدزاده، نایبرئیس دوم اتحادیه، پیرامون فرآیند رسیدگی به شکایات توضیح داد که هدفگذاری اتحادیه بر حلوفصل ۹۰ درصد شکایات ظرف مدت ۷۲ ساعت متمرکز است و ۱۵ درصد بودجه نیز به توانمندسازی اعضا اختصاص خواهد یافت. او همچنین به ثبت بیش از ۵۲۰ هزار کلیک روی نماد اعتماد اتحادیه اشاره کرد. از سوی دیگر، محمدجواد رعیت، خزانهدار اتحادیه، از رشد ۹۶.۸ درصدی درآمدهای عملیاتی اتحادیه و رسیدن آن به رقم ۱۱۵ میلیارد ریال خبر داد و کاهش کسری تراز مالی به ۹.۹ میلیارد ریال را گامی مثبت در انضباط مالی ارزیابی کرد.
در حاشیه این نشست، رئیس اتحادیه در پاسخ به پرسش پیوست درباره وضعیت مجوزهای پلتفرمهای معاملات آنلاین طلا اعلام کرد که گرچه شرط اخذ مجوز از بانک مرکزی ملغی شده، اما گره اصلی در الزام اتصال فنی به «سامانه ناظر» باقی مانده است. به گفته الفتنسب، روند اتصال به این سامانه از نظر فنی بهقدری فرسایشی و دشوار بوده که حتی پلتفرمهای بزرگ با تیمهای فنی ۵۰ نفره ناچار به صرف هفتهها تلاش شبانهروزی شدند. او خاطرنشان کرد تا زمانی که شاپرک تأییدیه صادر نکند امکان دریافت مجوز در درگاه ملی مجوزها فراهم نیست و با این فرآیند پیچیده، کسبوکارهای نوپا عملاً شانسی برای اتصال نخواهند داشت.