آر. کی. آناند، همبنیانگذار و مدیر ارشد محصول شرکت استنتاج هوش مصنوعی Tensordyne، در یادداشتی مهمان برای کرانچبیس نوشته است که اگر اواخر دهه ۱۹۹۰ در سیلیکونولی بوده باشید، رونق امروز هوش مصنوعی برایتان آشنا به نظر میرسد. در سالهای ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹، ترافیک اینترنت تقریباً هر شش تا نه ماه دو برابر میشد. این رشد تقاضا فوقالعاده بود و با این حال، در مقایسه با آنچه امروز در حال وقوع است، ناچیز به نظر میرسد.
به گفته او، امروز چهار شرکت بزرگ ابری آمریکا برای امسال بیش از ۷۰۰ میلیارد دلار هزینه سرمایهای در نظر گرفتهاند و پیشبینی میشود سرمایهگذاری تجمعی زیرساخت هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ به ۳ تا ۴ تریلیون دلار برسد.
انویدیا، به تعبیر نویسنده، شاید کسی بود که شروع مسابقه تراشههای هوش مصنوعی را کلید زد؛ زمانی که جنسن هوانگ در سال ۲۰۱۶ سیستم DGX-1 را شخصاً به دفتر OpenAI تحویل داد. امروز این شرکت نامی آشنا و عمیقاً در اکوسیستم هوش مصنوعی تنیده است و با قراردادهای تقریباً انحصاری تأمین و سرمایهگذاری کار میکند.
پرسش این است: در چنین بازار عظیمی که در ظاهر انحصاری است، رقابت — و نوآوریای که به دنبال آن میآید — از کجا میتواند بیاید؟
بخشی از پاسخ این است که مقیاس، سرعت را از شما میگیرد؛ و وقتی رقیب یک ماشین اجرا مثل انویدیا باشد، این فقط خط پایهای است که باید حلش کنید. سرعت تغییر در هوش مصنوعی از هر چرخه فناوری پیشین بیشتر است: نسل مدلها در چند هفته عوض میشوند، نه چند سال. سختافزار زیر آن هم باید مدام تغییر کند تا به این نسلها خدمت کند و طراحی از پایه و بر مبنای اصول اولیه، مزیت واقعی دارد.
## درسهای دیویدهای پیشین
تأمینکنندگان سختافزار دوران داتکام هم همین فراز و فرود را تجربه کردند. سیسکو که در سال ۱۹۸۴ تأسیس شد، بیشتر آن دهه بر مسیریابی اینترنت سلطه داشت و در مارس ۲۰۰۰ ارزشمندترین شرکت جهان از نظر ارزش بازار بود.
سپس جونيپر نتورکس، استارتاپی که نویسنده یکی از مهندسان بنیانگذار آن بود، در سال ۱۹۹۸ اولین روتر هسته خود را عرضه کرد. جونيپر از یک تازهوارد تقریباً گمنام به ۱۷ درصد بازار روتر هسته در پایان سال ۱۹۹۹ رسید و سپس در اوایل ۲۰۰۱ به ۳۸ درصد.
به نوشته آناند، چالشگران امروز میتوانند از این تاریخ راهنمایی بگیرند.
اول: نسخه ارزانتر محصول پیشرو را نسازید؛ نسخهای بسیار بهتر بسازید. در جونيپر، شرطبندی این بود که نسخه نوجوان اینترنت به توان عملیاتی بهمراتب بیشتری نیاز پیدا خواهد کرد. آنها رویکردی کاملاً تازه در معماری ساخت روتر و فلسفه طراحی مبتنی بر کارایی و قابلیت اطمینان ارائه کردند و هدفشان فروش «روتر بهتر» نبود، بلکه بازتعریف این بود که یک روتر هسته چه باید باشد.
امروز، رونق استنتاج هوش مصنوعی همان فشار بر توان عملیاتی است. وسواس اولیه بر آموزش مدلها در حال رنگ باختن است و صنعت بهطور جمعی به مرحله استفاده از مدلها میرسد؛ همان چیزی که استنتاج نامیده میشود. استنتاج جایی است که بهرهوری موعود هوش مصنوعی واقعاً مادی میشود و مدلهای آموزشدیده در همه کارها به کار گرفته میشوند. با رشد و پیچیدهتر شدن کاربردهای سازمانی، تقاضا برای توان محاسباتی استنتاج هم بالا میرود.
گوگل بهتازگی اعلام کرد که اکنون ماهانه بیش از ۳٫۲ کوادریلیون توکن پردازش میکند، در حالی که یک سال پیش این عدد ۴۸۰ تریلیون بود؛ این رشد نتیجه حرکت هوش مصنوعی از چت به عاملهایی است که برنامهریزی میکنند و بهجای ما عمل میکنند. سرو کردن توکن در مقیاس، جانور دیگری نسبت به دوران آموزش مدل است و محدودیتهای متفاوتی در حافظه، توان و هزینه دارد.
اصل اصلی که به گفته نویسنده در همه بخشها صدق میکند این است: چالشگران شانس بیشتری دارند اگر برای بازاری بهینه کنند که در راه است، نه بازاری که پیشرو بهخوبی پوشش داده است.
## با کارنامهات شناخته شو
چالشگر بدون بزرگترین دارایی پیشرو شروع میکند: شهرت. خرید از رهبر بازار انتخاب امن است، پس یک استارتاپ باید این اعتماد را با شواهد جایگزین کند. هر برتری فناورانهای که بتوانید نشان دهید و اعتبارسنجی کنید، گفتوگوی بعدی را آسانتر میکند و در طول زمان به همان اعتباری تبدیل میشود که پیشرو آن را مسلم فرض میکند.
برای کمک به این مسیر، مهاجرت را تا حد امکان ساده کنید. هیچکس از سر وفاداری به یک محصول پایبند نیست. اینرسی، یکی از بزرگترین نقاط قوت یک شرکت تثبیتشده است: آسانی ادامه دادن به همان کاری که تا امروز انجام شده. مگر اینکه منافع اقتصادی و عملیاتی روشن، برتری مقیاس و کارایی وجود داشته باشد، در بیشتر موارد هزینه کار برای تغییر تأمینکننده ارزشش را ندارد. اگر اصطکاک فنی را از معادله حذف کنید، با محصول بهترتان شانس واقعی دارید.
## عدمقطعیت دوست شماست
اینترنت جهان را به شکلهایی تغییر داد که کسی نمیتوانست پیشبینی کند و نویسنده تردیدی ندارد که سرعت و شتاب بیامان هوش مصنوعی هم تغییراتی ایجاد میکند که زندگی و کار ما را بهسرعت از گذشته اخیر غیرقابلتشخیص میکند. این روند فقط شتاب میگیرد. انحصارها در فناوری پیشرو تا زمانی که ماهیت کار عوض نشده، شکستناپذیر به نظر میرسند؛ کاری که هوش مصنوعی میکند، تغییر سریع و مداوم شکل خودش است.
برای بنیانگذاران در این واقعیت آرامشی هست و در چیز دیگری هم: یک تیم کوچک امروز میتواند کارهای بسیار بزرگی انجام دهد. به چالش کشیدن سیسکو در اواخر دهه ۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ به معنای ساختن سازمانی چابک و پویا بود، هرچند بسیار کوچکتر؛ سازمانی بسیار توانمندتر، واکنشگراتر و محصولمحورتر. جونيپر تا زمانی که کشش جدی بازار را به دست آورد، فقط چند صد نفر بود، در حالی که سیسکو هزاران کارمند داشت.
شرکت خود نویسنده اکنون حدود ۱۲۰ نفر است و کاری را انجام میدهد که زمانی به یک ارتش نیاز داشت. به باور او، همین نکته باید شرکتهای تثبیتشده را نگران نگه دارد.