ورود دستیاران و ایجنتهای هوش مصنوعی به فرایند خرید روزمره، بزرگترین زلزله ساختاری در تئوری اگرگیتورها (Aggregator Theory) را رقم زده است. بن تامپسون، تحلیلگر نامآشنای فناوری در استراتچری، در تحلیل تازه خود به بررسی تقابل داغ متا، آمازون و والمارت در این حوزه پرداخته و نشان میدهد که چگونه رابطهای کاربری جدید هوش مصنوعی در حال بازتعریف مرزهای تسلط بر مشتری و درآمدهای تبلیغاتی هستند.
یکی از بهترین و پرکاربردترین موارد استفاده از ایجنتهای هوش مصنوعی، برونسپاری کارهای خستهکننده، تکراری اما ضروری زندگی است؛ از سفارش هفتگی مواد غذایی و خریدهای سوپرمارکتی گرفته تا خرید مایحتاج منزل. از طرف دیگر، بزرگترین مزیتی که آمازون در طول چند دهه گذشته ایجاد کرده، شبکه لجستیک بینقص برای ارسال سریع و مطمئن همین کالاهاست. بر این اساس، دستیار هوش مصنوعی جدید متا به نام Muse در صورتی بیشترین ارزش را برای کاربران ایجاد میکند که بتواند مستقیماً کالاهای مورد نیاز را از انبارها و شبکه آمازون خریداری و ارسال کند.
اما این معامله برای آمازون یک تهدید مرگبار محسوب میشود. تجارت پرسود آمازون بر پایه پلتفرم تبلیغات داخلی (Amazon Ads) و نمایش صفحات محصول بنا شده است. وقتی یک ایجنت خودمختار مانند Muse بدون مشاهده بنرها، بدون مرور صفحات تبلیغاتی و بدون درگیر شدن با حراجهای داخل سایت، مستقیماً خرید را تکمیل کند، زنجیره ارزش تبلیغاتی آمازون فرو میریزد. به همین دلیل آمازون دسترسی ایجنت متا را مسدود کرده است. نقطه قوت اصلی آمازون که به آن اجازه این مقاومت را میدهد، خندق محافظتی (Moat) مستقر در دنیای فیزیکی و شبکههای انبارداری و تحویل واقعی آن است.
در این میان، متا برای دور زدن سد آمازون و بیاثر کردن انحصار آن، دست به دامان تنها رقیب بالقوه آمازون یعنی والمارت (Walmart) شده است. والمارت دارای شبکه گستردهای از هزاران فروشگاه فیزیکی و ناوگان توزیع سریع در سراسر جهان است و همکاری مستقیم با ایجنتهای هوش مصنوعی متا میتواند مسیر میانبری برای تصاحب سهم بازار تجارت آنلاین ایجاد کند. این سناریو نمونه کلاسیک «جنگ اگرگیتور در برابر اگرگیتور» است؛ جایی که نرمافزارهای هوش مصنوعی تلاش میکنند خندقهای لجستیکی را دور بزنند.
این پویاییهای پلتفرمی درس بزرگی از تاریخ فناوری به همراه دارند. نمونه بارز آن عقبنشینی شرکت خودروسازی جنرال موتورز (GM) پس از ۳ سال تلاش ناموفق برای حذف اپل کارپلی (Apple CarPlay) و جایگزینی آن با سیستم اختصاصی خود است. جنرال موتورز تصور میکرد میتواند با انحصار دادههای داخل خودرو، اکوسیستم مستقلی بسازد؛ اما فشار شدید مشتریان و نمایندگیها در نهایت غول خودروسازی را وادار به تسلیم کرد. اکنون در نبرد هوش مصنوعی نیز مشخص خواهد شد که آیا غولهای تجارت الکترونیک میتوانند در برابر تمایل طبیعی کاربران به استفاده از ایجنتهای یکپارچه مقاومت کنند یا در نهایت وادار به سازش خواهند شد.