تقاضای جهانی برای سفر و گردشگری در سطحی بسیار مطلوب و پایدار قرار دارد، اما در سوی دیگر، تمایل سرمایه‌گذاران خطرپذیر برای سرمایهگذاری در استارتاپهای این حوزه به شدت رو به سردی گذاشته است. بررسی دادههای تحلیلی کرانچبیس نشان میدهد که حتی موج گسترده استارتاپهایی که با وعده متحول ساختن صنعت سفر به کمک هوش مصنوعی پا به میدان گذاشته‌اند، نتوانسته‌اند این روند نزولی را معکوس کنند. این موضوع این پرسش بنیادی را ایجاد کرده که آیا تردید سرمایه‌گذاران نسبت به نحوه دگرگونی برنامه‌ریزی سفر توسط هوش مصنوعی، دلیل اصلی این عقب‌نشینی است یا عوامل دیگری در کارند.
بر اساس آمارهای ثبت‌شده، استارتاپهای حوزه فناوری سفر و گردشگری (Travel Tech) در سه فصل نخست سال ۲۰۲۶ در مجموع ۲.۲ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده‌اند. شرکت‌هایی که این سرمایه‌ها را دریافت کرده‌اند طیف وسیعی از کسب‌وکارها را شامل می‌شوند؛ از نرم‌افزارهای مدیریت هتل‌ها و پلتفرم‌های رزرو بلیط گرفته تا اقامتگاه‌های اشتراکی و سامانه‌های مدیریت رویدادهای سازمانی. این حوزه همچنین در تعریفی فراگیر، هوانوردی الکتریکی، بیمه و تأمین مالی سفر و خدمات مشتریان را نیز در بر می‌گیرد.
روند کلی کاملاً شفاف است: سرمایه‌گذاران شرط‌بندی‌های بسیار کمتری روی استارتاپهای سفر در مقایسه با دوران پیش و پس از همه‌گیری کرونا انجام می‌دهند. دادههای کرانچبیس حاکی از آن است که سال ۲۰۲۶ می‌تواند هم از نظر حجم دلاری سرمایه و هم از نظر تعداد قراردادها، ضعیف‌ترین سال از سال ۲۰۱۸ تاکنون نام بگیرد.
اگر به ارقام بنگریم، رقم ۲.۲ میلیارد دلاری سال جاری در قالب تنها ۳۰۲ راند سرمایهگذاری ثبت شده است. این رقم نسبت به ۳.۷ میلیارد دلار جذب‌شده در سال ۲۰۲۵ افتی چشمگیر را به تصویر می‌کشد و شمار معاملات برای سومین سال پیاپی در مسیر افت قرار دارد؛ پدیده‌ای که نمایانگر تغییر ساختار بازار به سمت هدایت پول بیشتر به سوی تعداد شرکت‌های کمتر و گزیده‌تر است. برای مقایسه، در سال ۲۰۲۱ میزان تأمین مالی این بخش از ۱۲ میلیارد دلار گذشت و حتی پیش از بحران کرونا، در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به ترتیب ارقام ۹.۴ میلیارد دلار (در ۱۲۷۷ معامله) و ۱۰.۴ میلیارد دلار (در ۱۱۹۰ معامله) ثبت شده بود. مؤسسه پژوهشی صنعت سفر، اسکافت (Skift)، نیز در خبرنامه اخیر خود نوشت: «اگرچه هنوز زود است که این وضعیت را یک تغییر ساختاری بلندمدت بنامیم، اما بدون شک نشانه‌ای بارز از واقعیت‌های عصر حاضر است.»
نکته جالب اینجاست که بخش اعظم معاملات بزرگ امسال به استارتاپهای مستقر در خارج از خاک ایالات متحده اختصاص یافته است. بزرگ‌ترین راند سال تا پایان فصل سوم، متعلق به شرکت Mews مستقر در آمستردام بود که در ژانویه دور ۳۰۰ میلیون دلاری سری D خود را به رهبری EQT Growth و مشارکت صندوق‌هایی چون Atomico، Kinnevik و Tiger Global بست. این شرکت نرم‌افزاری که به هتل‌ها در مدیریت رزرو و پرداخت کمک می‌کند، اعلام کرده قصد دارد از ایجنت‌های هوش مصنوعی برای خودکارسازی فرایندهای کاری استفاده کند و ارزش آن به ۲.۵ میلیارد دلار رسیده است.
از دیگر معاملات برجسته می‌توان به استارتاپ چینی سازنده هواپیماهای مسافربری برقی عمودپرواز بنام Aerofugia اشاره کرد که ۱۴۴ میلیون دلار در فوریه با حمایت CITIC Securities و شرکت خودروسازی جیلی جذب کرد. همچنین شرکت مونترالی Stay22 موفق به جذب ۱۲۲ میلیون دلار از Summit Partners شد تا با هوش مصنوعی، ترافیک ناشران و تولیدکنندگان محتوا را به درآمد رزرواسیون تبدیل کند. در حوزه اقامت اشتراکی، استارتاپ Kindred دور سری C به ارزش ۸۵ میلیون دلار از Index Ventures جذب نمود و استارتاپ پاریسی Naboo نیز ۷۰ میلیون دلار در سری B به رهبری Lightspeed برای اتوماسیون هوشمند رزرو مکان‌های رویداد شرکتی به دست آورد.
در بخش خروج و تملیک (Exits)، چندین استارتاپ هوش مصنوعی گردشگری به شرکت‌های باسابقه فروخته شدند؛ از جمله Amadeus دستیار سفر سازمانی SkyLink را خرید و Expedia نیز استارتاپ برنامه‌ریزی سفر مبتنی بر هوش مصنوعی Layla و پلتفرم Tiqets را تصاحب کرد. در بخش عرضه اولیه عمومی (IPO)، پلتفرم تجربیات سفر Klook برنامه ورود به بورس آمریکا را به دلیل شرایط بازار متوقف کرد. با این حال، شرکت سهامی عام Navan (تریب‌اکشنز سابق) که سامانه مدیریت سفرهای شرکتی است، توانسته بر خلاف روند عمومی صنعت، رشدی ۵۸ درصدی در ارزش سهام خود از آغاز سال جاری ثبت کند.