هوش مصنوعی با چه سرعتی در حال تکامل و عبور از مرزهای دانش بشری است؟ پاسخ به این سوال کلیدی معمولاً به اساتید دانشگاههای طراز اول، پژوهشگران ارشد و اقتصاددانان برجسته جهان واگذار میشود. اما نتایج گزارش جامع پژوهشکده تحقیقات پیشبینی (Forecasting Research Institute - FRI) نشان میدهد که حتی صاحبنامترین متخصصان این حوزه نیز سرعت خیرهکننده پیشرفتهای اخیر را بسیار دستکم گرفته بودند.
موسسه FRI از اواسط سال ۲۰۲۲ میلادی اقدام به راهاندازی پروژه ارزیابی دورهای LEAP با مشارکت ۳۳۹ کارشناس ارشد کرد؛ این جمع نخبگانی شامل ۷۶ دانشمند علوم کامپیوتر (از جمله استادان ۲۰ دانشگاه برتر جهان و ۱۰ نفر از پرارجاعترین نویسندگان مقالات هوش مصنوعی)، ۷۶ متخصص صنعتی، ۶۸ اقتصاددان و ۱۱۹ کارشناس سیاستگذاری هوش مصنوعی به همراه تحلیلگران خبره در پیشبینی (Superforecasters) بود.
بررسیهای آماری نشان میدهد که بزرگترین شکاف میان پیشبینی متخصصان و واقعیت، در حوزه ریاضیات و حل مسائل پیچیده رخ داد. در حالی که سیستمهای هوش مصنوعی در جولای ۲۰۲۵ به سطح مدال طلای المپیاد جهانی ریاضیات (IMO) دست یافتند، میانگین پیشبینی متخصصان رسیدن به این نقطه عطف را برای سال ۲۰۳۰ (۵ سال بعد) و میانگین ابرپیشبینها آن را برای سال ۲۰۳۵ (۱۰ سال بعد) پیشبینی کرده بودند! بر اساس آمار، کارشناسان به طور میانگین تنها ۲۴.۶ درصد شانس برای وقوع این پیشرفتها تا تاریخ مذکور متصور بودند.
در زمینههای تخصصی دیگر مانند ویروسشناسی و زیستشناسی نیز پژوهشگران پیشبینی میکردند که مدلها تا پیش از سال ۲۰۳۰ نتوانند در آزمونهای دشوار عیبیابی با تیمهای انسانی برابری کنند، اما این شایستگی در اوایل سال ۲۰۲۵ ثبت شد. همچنین از نظر ابعاد اقتصادی، کارشناسان بالاترین درآمد تکرارشونده سالانه (ARR) برترین شرکت هوش مصنوعی را در پایان ۲۰۲۶ معادل ۲۰ میلیارد دلار برآورد کرده بودند، در حالی که آمارها از رشدهای مالی بسیار فراتر از پیشبینیها حکایت دارد. این گزارش اثبات میکند که ماهیت نمایی پیشرفت هوش مصنوعی، شهود حتی مطلعترین کارشناسان دانشگاهی را نیز به چالش کشیده است.