مردی ۲۹ ساله در کوئینزلند استرالیا تنها چند روز پس از کلیک روی یک تبلیغ آنلاین برنامه معامله ارز دیجیتال، داشبورد حسابش را در حال جهش سود دید.
بهگفته گاردین، به دست آوردن سود سرمایهگذاری به سادگی دانلود یک اپلیکیشن خوشظاهر و یک افزونه مرورگر متصل به کیف پول ارز دیجیتال او بود. پس بیشتر سرمایهگذاری کرد.
سپس ضررها آغاز شد. انتقالهای غیرمجاز از کیف پول او جاری شد و بهزودی بیش از ۱۶۶ هزار دلار از دست رفت.
او در نومیدی تلاش کرد با پشتیبانی مشتریان تماس بگیرد و تازه آن لحظه فهمید تیم خدمات مشتریان این پلتفرم چیزی جز یک چتبات ابتدایی نیست.
او در این لحظه متوجه شد قربانی یک کلاهبردار سرمایهگذاری شده که با هوش مصنوعی ساخته شده است.
بر اساس دادههای Scamwatch، استرالیاییها در سال ۲۰۲۶ تاکنون بیش از ۴۵ میلیون دلار در طرحهای سرمایهگذاری تقلبی از دست دادهاند؛ این در حالی است که گزارششده ضررهای سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۶۰ میلیون دلار بوده است.
کارشناسان میگویند هوش مصنوعی بهطور چشمگیری کار اداری لازم برای راهاندازی یک کلاهبردار سرمایهگذاری موفق را کاسته و تماسهای سرد و ایمیلهای فیشینگ پراکنده را با «اکوسیستمهای کامل کلاهبرداری» جایگزین کرده است.
دکتر مارکو ناوانه، استاد یار finance در دانشگاه فناوری سیدنی (UTS)، میگوید علائم هشدار سنتی دیگر کاربرد ندارند و در نتیجه مصرفکننده همیشه نمیتواند فریب «درجه صنعتی» را تشخیص دهد.
ناوانه میگوید: «شبکههای مجرمانه اکنون میتوانند رسانههای فوقواقعگرایانه بومیشده، مقالات خبری جعلی، نقدهای ساختگی... را در مقیاس گسترده منتشر کنند. [در گذشته] نخستین ظن شما از یک صفحه وب ارزان یا شماره تلفن یک شرکت میآمد که به جای خط ۱۳۰۰ یک شماره موبایل بود.»
او میافزاید: «همه این ناهماهنگیهای کوچک اکنون از بین رفتهاند... این وضعیت بهویژه زمانی است که کلاهبرداران بخشهای آسیبپذیر جمعیت را هدف قرار میدهند.»
پلیس فدرال استرالیا (AFP) میگوید کلاهبرداران میتوانند از چند ثانیه صدا، صدای افراد را شبیهسازی کنند، دیپفیکهای باورپذیر بسازند و هزاران پیام شخصیسازیشده بر پایه موقعیت مکانی و سابقه آنلاین قربانی ارسال کنند. در کلاهبرداریهای سرمایهگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی اغلب دسترسی به یک «مشاور مالی» با لهجه استرالیایی یا انگلیسی عرضه میشود.
با اینکه کمیسیون اوراق بهادار و سرمایهگذاری استرالیا (ASIC) در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۲ هزار وبسایت کلاهبرداری را غیرفعال کرده، کلاهبرداران اغلب با فناوری «کلاکینگ» از حذف جان سالم به در میبرند؛ فناوریای که به کلاهبردار اجازه میدهد محتوای مضر را فقط به کاربران هدف نشان دهد و برای ناظران محتوای بیخطر بفرستد.
دکتر اندرو چایلدز، مدرس جرمشناسی دانشگاه گریفیث، میگوید گروههای سایبری اکنون هوش مصنوعی را تقریباً در همه مراحل عملیاتی خود ادغام کردهاند.
او میگوید: «مجرمان میتوانند یک محیط کامل بسازند که در آن هر عنصر، عنصر دیگر را تأیید میکند.»
به گفته او، پلتفرمهای دیجیتال هم مسئولیت مشترک دارند: «در چنین شرایطی پلتفرمها میزبان منفعل نیستند. آنها فعالانه تبلیغات را به مخاطبانی شناساییشده بهعنوان افرادی که احتمال تعامل دارند توصیه و توزیع میکنند.»
ناوانه میگوید پلتفرمهای دیجیتال باید از نظر قانونی مسئول شناخته شوند و پیش از انتشار تبلیغات سرمایهگذاری، موظف به تأیید مجوز خدمات مالی استرالیا (AFS) شوند.
گزارشی از مؤسسه جرمشناسی استرالیا در سال ۲۰۲۶ نشان داد بیش از ۴۹٪ استرالیاییها نگران قربانی جرم مرتبط با هوش مصنوعی شدن هستند و ۴۳٪ جعل هویت با هوش مصنوعی را تهدید مستقیم میدانند.
سخنگوی AFP پذیرفت که نرخ بازگشت سرمایهها همچنان «بسیار پایین» است و به چارچوب ملی پیشگیری از کلاهبرداریای اشاره کرد که در حال توسعه است. این چارچوب بانکها، شرکتهای مخابراتی و پلتفرمهای دیجیتال را ملزم خواهد کرد تشخیص کلاهبرداریهای مبتنی بر هوش مصنوعی را تقویت کنند.
کارشناسان خواستار نظارت بیشتر بر جریان پول هستند، از جمله سیستم اجباری تأیید دریافتکننده وجه، تأخیر اجباری در تسویه انتقالهای پرخطر و نظارت سختگیرانهتر بر دستگاههای فیزیکی رمزارز (ATM).
ناوانه میگوید خود هوش مصنوعی هم به هدف مهندسی اجتماعی تبدیل میشود.
او میگوید: «در سالهای آینده انتظار داریم مصرفکنندگان و نهادها بهطور فزاینده تصمیمهای مالی، مدیریت سبد دارایی و اجرای معاملات را به عاملهای هوش مصنوعی خودکار بسپارند. این یک مرز خطرناک تازه معرفی میکند: خودِ ابزارهای هوش مصنوعی به هدف مهندسی اجتماعی و کلاهبرداری مالی تبدیل میشوند.»
در پایان گزارش چند توصیه امنیتی آمده است: همیشه بررسی کنید که ارائهدهنده سرمایهگذاری مجوز AFS معتبر در فهرست ASIC دارد. اگر کسی — حتی کسی که میشناسید — درباره انتقال پول تماس گرفت، مستقیماً با شماره تلفنی که خودتان برای او دارید تماس بگیرید. برای ورود به پلتفرمهای سرمایهگذاری از جستوجوی وب مستقل استفاده کنید، نه کلیک روی لینکهای تبلیغات یا پیامها؛ هشدارهای کلاهبرداری در نتایج جستوجو را هم بررسی کنید. اگر حسابتان به خطر افتاد، فوراً حسابهای بانکی را مسدود و همه رمزها را تغییر دهید و موضوع را به Scamwatch و پلیس گزارش کنید. قربانیان میتوانند برای پشتیبانی ملی رایگان هویتی و سایبری با IDCARE تماس بگیرند.