صندوق بینالمللی پول هشدار داد خطر سقوط قیمت سهام هوش مصنوعی که میتواند به سایر بازارهای جهانی سرایت کند، ثبات مالی جهان را در معرض تهدید قرار داده است.
صندوق بینالمللی پول در گزارش دوسالانه «ثبات مالی جهانی» خود، ارزشگذاریهای سرسامآور شرکتهای هوش مصنوعی و انباشت فزاینده بدهی آنها را یکی از دلایل «بالا» بودن ریسکهای موجود در سیستم معرفی کرد.
این نهاد هشدار داد: «پیامدهای یک اصلاح در حوزه هوش مصنوعی میتواند جهانی باشد.» به گفته صندوق، جدا از آمریکا، بازارهای آسیایی بیشترین در معرض خطر را دارند و بریتانیا و منطقه یورو احتمالاً بیشتر در امان هستند، هرچند سرمایهگذاران آنها که در آمریکا دارایی دارند ضربه خواهند خورد.
سقوط هوش مصنوعی یکی از سه «ریسک برجسته» ثبات شناساییشده توسط صندوق بینالمللی پول بود، در کنار افزایش هزینههای استقراض دولتها و خطر یک حمله سایبری بزرگ. این نهاد این سه عامل را «کاتالیزورهای محتمل کوتاهمدت برای سختتر شدن شدید شرایط مالی و آشفتگی بازار» نامید.
تحلیل صندوق بینالمللی پول بر ماهیت بههمپیوسته شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی و سطح بالای استقراضی که برای تأمین سرمایهگذاری در این بخش انجام میشود تأکید میکند.
در این گزارش آمده است: «سرمایهگذاری و سودآوری ضعیفتر یا کمدوامتر در هوش مصنوعی میتواند باعث اصلاح قیمت داراییهای مرتبط با این حوزه شود؛ اصلاحی که با اهرمهای فزاینده، تمرکز زیاد و ترتیبات تأمین مالی چرخهای تشدید میشود.» چنین بازنگریای «سرمایهگذاری را بهشدت کم میکند، اصلاح در بازار سهام ایجاد میکند و شرایط مالی را سختتر میسازد، با اثرات سرریز جهانی.»
سهام هفت شرکت بزرگ فناوری — آلفابت، آمازون، اپل، متا، مایکروسافت، انویدیا و تسلا — بیش از ۳۵ درصد شاخص S&P 500 آمریکا را تشکیل میدهند که در مقایسه با رقم ۱۲ درصدی یک دهه پیش جهش بزرگی است؛ ارزش بازار کل آنها هم در دو سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال، صندوق بینالمللی پول درباره «شواهد فزاینده» هشدار داد که استقرار موفق هوش مصنوعی «ممکن است به سرمایهگذاری در مقیاس عظیمی که شرکتهای ابرمقیاس انجام میدهند نیازی نداشته باشد» و «سودهای اقتصادی بالقوه ممکن است به بزرگی انتظار نباشد.» ابرمقیاسها شرکتهایی هستند که زیرساخت پایه استقرار هوش مصنوعی، از جمله بسیاری از مراکز داده عظیم را میسازند؛ از جمله آمازون وب سرویس، گوگل، متا و اوراکل.
صندوق بینالمللی پول همچنین به اهرم یا استقراض فزایندهای اشاره کرد که زیربنای رونق کنونی است و میتواند اثرات سقوط را تقویت کند. این نهاد بهطور خاص به بدهیهای سرسامآور شرکتها، سرمایهگذاری صندوقهای پوشش ریسک در این بخش و استقراض سرمایهگذاران خرد برای سفتهبازی در سهام هوش مصنوعی اشاره کرد.
به گفته صندوق در صورت وقوع یک رکود بازار با محوریت هوش مصنوعی، «این منابع فزاینده اهرم، احتمال فروش اجباری و جهش نوسان سهام را افزایش میدهد.» این نهاد همچنین به شیوع معاملات «تأمین مالی چرخهای» اشاره کرد که شرکتهای قویتر هوش مصنوعی را به شرکای ضعیفتر در همان بخش گره میزند و میتواند اثر یک اصلاح قیمت سهام را تشدید کند. صندوق بینالمللی پول شناسایی کرد که در سه سال گذشته ۳۰۰ میلیارد دلار معامله میان ابرمقیاسها و «شرکتهای ضعیفتر هوش مصنوعی» انجام شده که با ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی تکمیل شده و در ازای آن ۱.۴ تریلیون دلار تعهد مالی آتی بهوجود آمده است.