دنیل اک، بنیانگذار اسپاتیفای، از Europa Fusion حمایت میکند؛ یک استارتاپ همجوشی هستهای که در سایه فعالیت میکند و بنیانگذارش پژوهشگر هوش مصنوعی است که رویکرد متفاوتی برای ساختن نیروگاه همجوشی در پیش گرفته است.
این استارتاپ مستقر در بریتانیا در فوریه امسال تأسیس شده، اما منابعی به تککرانچ گفتند که بنیانگذار آن، نانتاس ناردلی، مدتها پیشتر روی این ایده کار میکرده است. این افراد خواستند نامشان فاش نشود، چون اطلاعات هنوز عمومی نیست. بلومبرگ نخستین رسانهای بود که حمایت اک را گزارش کرد.
ناردلی تجربه گستردهای در دنیای هوش مصنوعی دارد: پیشتر در گوگل دیپمایند، پژوهش هوش مصنوعی فیسبوک و پژوهش مایکروسافت کمبریج کار کرده است. آخرین سمتش، ریاست بخش یادگیری ماشین در Pacific Fusion بود؛ استارتاپ همجوشی مستقر در فریمونت کالیفرنیا.
Pacific Fusion به تازگی ساخت یک تأسیسات نمایشی در نیومکزیکو را آغاز کرده است. مانند بیشتر استارتاپهای همجوشی هماندازهاش، این شرکت به شدت به دستگاههای فیزیکی تکیه میکند تا نظریههایش را بیازماید و شبیهسازیهایش را بهتر کند.
ظاهراً ناردلی با این تمرکز بر سختافزار موافق نبوده است. یکی از منابع آشنا به طرز فکرش به تککرانچ گفت که او معتقد است استارتاپهای همجوشی باید رویکردی دادهمحور و متکی بر شبیهسازی را در پیش بگیرند؛ یعنی به جای ساختن پیاپی دستگاههای آزمایشی گرانقیمت، بیشتر سرمایه را داخل مدلسازی و داده ببرند و سختافزار را با طراحی هوشمندتر بسازند.
مانند Pacific Fusion، شرکت تازهتأسیس Europa Fusion هم رویکرد «قدرت پالسی» را دنبال میکند. راکتورهای پالسی از موجهای عظیم و کاملاً زمانبندیشده جریان برق استفاده میکنند تا هدف سوخت را فشرده کنند، تا اتمهای درون آن با هم همجوشی کنند و انرژی آزاد شود. این مسیر با رویکرد رایج توکامک که پلاسما را با میدان مغناطیسی در محفظهای حلقهای نگه میدارد تفاوت دارد: در قدرت پالسی، سرمایه اصلی روی خازنها و مدارهای دقیق زمانبندی متمرکز میشود، نه روی آهنرباهای ابررسانای عظیم.
همجوشی هستهای این پتانسیل را دارد که در دهههای آینده به منبع انرژی مهمی تبدیل شود، اما تا امروز هیچکس نیروگاهی نساخته که بتواند برق به شبکه سراسری بدهد. اگر همجوشی به لحاظ تجاری مقرون به صرفه شود، میتواند منبع بزرگ تولید برق بدون کربن باشد که از سوختی تقریباً بیپایان تغذیه میکند. همین فناوری میتواند نگرانیهای فزاینده درباره مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی را هم تا حدی کم کند.
به نظر میرسد همان توانایی همجوشی در تولید برق بدون تشدید تغییر اقلیم، دلیل اصلی چرخش ناردلی از هوش مصنوعی به انرژی بوده است. او در وبسایت شخصیاش نوشته: «پیشینه اصلی من الکترونیک و مهندسی کنترل است. قبلاً ربات میساختم و روزی به همان کار برمیگردم، اما حالا وقت آن است که تغییر اقلیم را برای همیشه حل کنیم.»
اما این چرخش، یک ریسک آشکار هم دارد: استارتاپ همجوشی که سختافزار کمتری میسازد، دیرتر به داده تجربی واقعی میرسد و اگر مدلهای شبیهسازیاش از واقعیت فاصله بگیرند، ممکن است سرمایه را صرف مسیری کند که هرگز به راکتور کارآمد نمیرسد. در مقابل، مسیر سختافزارمحور پرهزینه و کند است و شرکتهای همجوشی در سالهای اخیر با موجی از سرمایه خطرپذیر روبهرو شدهاند که انتظار نتیجه در بازههای کوتاهتر را دارد.
حمایت دنیل اک هم در همین بستر معنا پیدا میکند: بنیانگذارانی که از دل پلتفرمهای دیجیتال ثروت ساختهاند، حالا بخشی از سرمایهشان را به فناوریهای زیرساختی سخت و بلندمدت مثل همجوشی، باتری و تراشه منتقل میکنند. برای اک که اسپاتیفای را از یک استارتاپ سوئدی به یک پلتفرم جهانی صدا تبدیل کرد، این نوع سرمایهگذاری صبورانه و عمیقاً فنی، الگویی است که در سالهای اخیر در میان بنیانگذاران بزرگ فناوری رایج شده است.