اگر انرژی همجوشی عملی شود — و نشانه‌هایی هست که چنین خواهد شد — جهان به لیتیوم بسیار بیشتری نیاز پیدا میکند. این شرطی است که «لیکیوب» روی آن حساب باز کرده است؛ استارتاپی که فناوریای را از دانشگاه هیروساکی ژاپن لایسنس کرده تا «لیتیوم-۶»، شکل موردنیاز نیروگاههای همجوشی برای تولید سوخت خودشان، را از لیتیوم طبیعی جدا و خالصسازی کند.
دلیلش به تأمین سوخت برمی‌گردد. برای رسیدن همجوشی به شبکه برق، چیزهای زیادی باید درست پیش برود و یکی از آن‌ها سوخت است. بیشتر نیروگاههای برنامه‌ریزی‌شده با ترکیبی از دو سوخت، دوتریوم و تریتیوم، کار می‌کنند. دوتریوم فراوان است، اما تریتیوم در طبیعت به‌شدت کمیاب است و در دنیای همجوشی یک راز آشکار است که تریتیوم کافی برای تغذیه همه نیروگاههای برنامه‌ریزی‌شده وجود ندارد.
راه‌حل پیشنهادی این است که تریتیوم در محل و داخل خود نیروگاه ساخته شود. واکنش همجوشی جریانی از ذرات پرسرعت به نام نوترون منتشر میکند. استارتاپ‌ها برنامه دارند رآکتور را با پتویی از لیتیوم احاطه کنند تا وقتی نوترون به اتم لیتیوم برخورد میکند، اتم به هلیوم و تریتیوم بشکند. تریتیوم سپس جمع‌آوری، خالص و به‌عنوان سوخت به رآکتور بازگردانده می‌شود.
همه لیتیوم‌ها این کار را با یک کیفیت انجام نمی‌دهند. لیتیوم در دو شکل کمی متفاوت وجود دارد: لیتیوم-۶ و لیتیوم-۷ که نامشان از وزنشان می‌آید. لیتیوم-۶ در جذب نوترون و تولید تریتیوم بسیار بهتر است، اما فقط حدود ۷.۵ درصد لیتیوم طبیعی را تشکیل می‌دهد و باقی لیتیوم-۷ سنگین‌تر است. جدا کردن این دو دشوار است و ظرفیت موجود برای انجام آن بسیار کم است؛ به همین دلیل جهان به اندازه کافی لیتیوم-۶ هم ندارد.
لیکیوب در حل همین مشکل بازاری بزرگ می‌بیند. یوهی کیگوچی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل لیکیوب، به تک‌کرانچ گفت: «اگر همجوشی عملی شود، تا سال ۲۰۴۰ باید بازاری ۵۰ میلیارد دلاری باشد.»
لیکیوب یکی از ۲۰ استارتاپی است که در رویداد تک‌کرانچ دیسروپت در سان‌فرانسیسکو و در چارچوب رقابت «میدان نبرد استارتاپی» روی صحنه معرفی می‌شود.
هرچند همجوشی می‌تواند سهم چشمگیری از بازار چند تریلیون دلاری انرژی را به دست بگیرد، استارتاپ‌های این حوزه هنوز سال‌ها با ساخت نخستین نیروگاههای خود فاصله دارند. کیگوچی گفت: «همجوشی بزرگ‌ترین بازار آینده است، اما می‌دانیم که این آینده ممکن است چند سال دیر برسد.»
تا زمانی که همجوشی به بازار بزرگی تبدیل شود، لیکیوب قصد دارد با همان فناوری، لیتیوم را برای صنایع نیمه‌هادی، داروسازی، رآکتورهای شکافت و فضاپیماها خالص کند.
فناوری اصلی بر پایه «الکترولایزر» است؛ وسیله‌ای که با جریان برق واکنش‌های شیمیایی را پیش می‌برد. در فناوری لیکیوب، لیتیوم در یک مایع در یک سمت غشای سرامیکی حل می‌شود. با عبور جریان برق از یک سمت غشا به سمت دیگر، لیتیوم-۶ سریع‌تر حرکت میکند. لیکیوب سپس آن مایع را برداشته و لیتیوم-۶ را جدا میکند.
هدف، غنی‌سازی لیتیوم تا حداقل ۹۹.۹۹۵ درصد لیتیوم-۶ است. شرکت‌های همجوشی می‌توانند این لیتیوم بسیار غنی‌شده را وارد سامانه‌های تولید سوخت خود کنند.
کیگوچی ایده تأسیس لیکیوب را پس از بازدید از «ایتر»، رآکتور آزمایشی همجوشی در جنوب فرانسه، گرفت. او گفت پس از بازنشستگی از شرکت قبلی‌اش، «انرژی‌چنج» — شبکه‌ای برای جابه‌جایی سرویس انرژی در ژاپن — در موناکو، دو ساعت رانندگی با ایتر فاصله، زندگی می‌کرد.
او افزود: «فهمیدم برای بازنشستگی خیلی جوانم. من آدم انرژی هستم و می‌خواهم کار بزرگ‌تری انجام دهم.»