اگر ساختن ویدیوهای کوتاهی که مردم واقعاً تماشا میکنند — نه اینکه از آنها رد شوند — برایتان سخت است، و میخواهید بدانید چطور ریلز اینستاگرام و ویدیوی تیکتاک را با گوشی موبایل اسکریپتنویسی، فیلمبرداری و تدوین کنید تا هم اصیل به نظر برسد و هم مخاطب را رشد دهد، تجربه کریس گور راهنمای خوبی است. او در گفتوگو با پادکست بازاریابی شبکههای اجتماعی، چارچوبی ساده برای همین کار ارائه کرده که تنها به یک گوشی نیاز دارد.
وقتی در دوران کرونا کارهای آزادش خشک شد، کریس گور تصمیم گرفت مهارتهای ویدیوییاش را آنلاین به کار بگیرد. او متعهد شد یک سال تمام، هر روز کاری پست بگذارد، فقط برای اینکه ببیند چه میشود. همین تعهد آن سال را به یک آزمایش تبدیل کرد: پستگذاری هر روزه یعنی او مجبور بود مدام چیزهای تازه امتحان کند، و چون تقریباً هیچکس محتوای اولیه یک سازنده تازه را نمیبیند، میتوانست بدون فشار، بد هم باشد. او به دوستان و خانوادهاش گفت فقط دارد آنلاین ور میرود و لازم نیست تماشا کنند.
بیشتر آن سال، کریس در چیزی افتاد که خودش آن را «دام معلم» مینامد. او دانشی داشت که میخواست به اشتراک بگذارد، پس ویدیوهای اولیهاش صرفاً به مردم میگفتند او چه میداند. این روش جواب نداد.
تنها بازدید هم مشکل را حل نکرد. یک ویدیوی تیکتاک که کریس از بالای یک جرثقیل عظیم در جشنواره موسیقی گلستونبری فیلمبرداری کرد حدود ۱۰۰ هزار بازدید گرفت، اما هیچ تأثیری بر کسبوکارش یا چیزی که میفروخت نداشت.
نقطه شکست حدوداً یک سال بعد رسید. کریس برای پیدا کردن ریلز فردا بیرون رفت، در حالی که حدود ۱۰ دقیقه تا رسیدن باران وقت داشت. با یک ترفند سریع دوربین شروع کرد، گفت «این را امتحان کن» و یک حرکت سریع با دوربین انجام داد. آن ریلز حدود ۶۵۰ هزار بازدید گرفت و واقعاً کسبوکارش را تکان داد. برخلاف ویدیوهای قبلی، این یکی کریس را کنار بیننده میگذاشت و یک کار مشخص پیشنهاد میکرد که همان روز میشد انجام داد.
این فرمت از آن زمان رشد پیوستهای ساخته است. نوامبر سال گذشته، کریس در یک روز همزمان از مرز ۵۰ هزار فالوئر در اینستاگرام و تیکتاک گذشت. حالا ۲۳۲ هزار فالوئر در اینستاگرام و ۷۰ هزار در تیکتاک دارد و همان تاکتیکها را برای رشد در یوتیوب به کار میبرد. هدفش این است که با بینندههایش دوست شود، نه اینکه برایشان سخنرانی کند.
۱: به یک بازه پستگذاری متعهد شوید و شاخصها را نادیده بگیرید
اولین قدم پیش از هر فیلمبرداری رخ میدهد: تصمیم بگیرید چه مدت پست میگذارید و بدون نگاه کردن به شاخصها به آن پایبند بمانید. کریس یک سال را پیشنهاد میکند.
این تعهد مهم است چون رشد در ویدیوی کوتاه از یک منحنی نمایی پیروی میکند که مدت طولانی صاف میماند. حتی آقای بیست هم در ۱۰۰ تا ۲۰۰ ویدیوی اول traction چندانی نگرفت. رشد بعداً به شکل جهش در بازدید، فلات و جهش بعدی میآید. بسیاری از سازندگان در دو ماهگی تصمیم میگیرند کار نمیکند و درست پیش از نخستین جهش کنار میکشند.
نادیده گرفتن شاخصها در این دوره تمرکز را همانجایی نگه میدارد که باید باشد. شاخصهای پلتفرم برای این ساخته شدهاند که سازندگان را به سمت محتوایی برانند که به خود پلتفرم در جذب تبلیغدهنده کمک میکند. اینستاگرام بیننده میخواهد و یوتیوب بیننده و ساعت تماشا. آن اعداد نشان میدهند یک ویدیو از ویدیوی قبلی ضعیفتر عمل کرده، اما نمیتوانند بسنجند آیا ویدیو زندگی کسی را تغییر داده یا نه. سیگنال بهتر کامنتهایی مثل «واقعاً امروز نیاز داشتم این را بشنوم» یا «این خیلی کمکم کرد» است.
چگونه در دام ویدیوی وایرال نیفتیم
یک وایرال شدن زودهنگام خطر است، نه هدف. سازندهای که خیلی زود وایرال میشود دارد برجی روی یک آجر میسازد: بالای آن لرزان است و فشار برای تکرارش عظیم. کریس دیده اعضای جامعه خودش با یک وایرال بزرگ ترسیدهاند و پست گذاشتن را متوقف کردهاند، چون نمیدانستند قدم بعدی چیست.
رویکرد قویتر ساختن پایه است: تعداد زیادی ویدیو با بازدید متوسط که بهمرور رشد میکنند. پستگذاری پیوسته اعتماد هم میسازد و اعتماد ساعتها تماشا میخواهد. روی ویدیوی کوتاه، این یعنی تعداد زیاد ویدیو. برای کریس چیزی حدود ۹۰۰ ویدیوی کوتاه بود که به مرز ۱۰۰ هزار فالوئر اینستاگرام رسید.
سود ماجرا راحتی است. با ۱۰۰۰ یا ۱۰ هزار بازدید، پیشنهاد گذاشتن مثل هُل دادن سنگ به بالای تپه است چون فقط درصد کوچکی از بینندهها آن را میبینند. محتوای کریس وقتی بازدید ویدیوهایش به ۱۰۰ هزار رسید باز شد.
دنبال ترند رفتن هم یک انحراف دیگر است. بسیاری از تاکتیکهایی که آنلاین فروخته میشوند دو سال پیش روی یک پلتفرم جواب میدادند و شاید الان نه، و هیچ گورویی پاسخها را ندارد. یک برند شخصی قوی از یک سبک ریلز یا ترند رقص بیشتر عمر میکند.
۲: یک کیت کماصطکاک برای ویدیوی کوتاه بسازید
کیت درست آن است که اصطکاک را برمیدارد. کریس دوربینهای DSLR و کلی گجت دارد، اما وقتی پست گذاشتن یعنی درآوردن دوربین از کیف، بستن لنز و سوار کردن روی سهپایه، هیچ چیزی نمیساخت. حتی جا کردن گوشی در دو گیره یک هولدر معمولی برایش اصطکاک کافی بود که متوقفش کند. کیت او حالا در جیبش جا میشود.
کیت پیشنهادی شروع سه تکه دارد: یک گوشی موبایل که بیشتر سازندگان از قبل دارند؛ یک سهپایه با پایه مگسیف که گوشی بهصورت مغناطیسی و بدون هیچ قطعه اضافه روی آن میچسبد و میتوان آن را چرخاند تا افق تراز شود؛ و یک میکروفون بیسیم. در شروع چیز دیگری لازم نیست و تجهیزات تازه میتواند بعداً پاداش باشد. بخش زیادی از تجهیزاتی که آنلاین تبلیغ میشوند از سازندگان اسپانسردار میآید. کریس گیمبال و گجتهای مشابه را امتحان کرده و همیشه به گوشیاش برگشته است.
میکروفون بیسیم بیش از بهبود صدا کار میکند. به شما اجازه میدهد از ۶ تا ۹ متری صدای خوب بگیرید، بهجای یک قدمی گوشی. همین باعث میشود نماهای بازتر و جذابتر ممکن شود و خلاقیت از قاب تنگِ سر و صورت بیرون بیاید.
۳: موضوعها را از زاویه بیننده طراحی کنید
هر ویدیو باید حول بیننده برنامهریزی شود، نه سازنده. بیشتر توصیههای ویدیوی کوتاه سازندهمحور است: چطور یک میلیون بازدید بگیریم، یا چرا قلابهای منفی تعامل بیشتری میگیرند. رویکرد کریس با این شروع میشود که مخاطبش محتوا را واقعاً چطور تجربه میکند، از جمله عادت خودش به اسکرول کردن در تخت اول صبح.
اگر ۱۰ اسکرول اول روز کسی قلابهای منفی مثل «همه این کارها را اشتباه انجام میدهی» یا «این ۱۰ اشتباهی است که احتمالاً مرتکب میشوی» باشد، پیش از شروع روز خسته شده است. سازندهای که در همان ۱۰ اسکرول اول چیز مثبتی برای امتحان کردن پیشنهاد میدهد، طبیعتاً برجسته میشود، بدون توسل به قلاب منفی.
ویدیوهایی که فقط میگویند سازنده چه میداند، در دام معلم میافتند. هر ویدیو باید در عوض کنار بیننده بنشیند و یک چیز پیشنهاد کند که همان روز بشود امتحان کرد؛ همانطور که فرمت «این را امتحان کن» کریس کار میکند.
برنامهریزی موضوع با روشی شروع میشود که الکس هرمزی توصیه میکند: فهرست مشکلات یک مشتری ایدهآل را بنویسید و بعد برای هرکدام محتوایی بسازید که به آن پاسخ میدهد. هر ویدیو باید تا جای ممکن ارزش بدهد و چیزی را نگه ندارد. بخشی از این مطالب ممکن است در یک دوره هم بیاید، اما هر کسی که بخواهد یک دوره کامل را از ریلزهای پراکنده بازسازی کند با پازلی هزارتکه روبهرو میشود.
هر ویدیو باید تا حد ممکن کوتاه باشد. کسی که در تخت اسکرول میکند وقت زیادی ندارد. ریلز کوتاه راحتتر دیده میشود، الگوریتم بیشتر هلش میدهد و به وقت بیننده احترام میگذارد. ریلزهای کریس معمولاً ۴۰ تا ۶۰ ثانیه است.
۴: هر ویدیو را با چارچوب HIDE اسکریپت کنید
هر ویدیوی کوتاه اسکریپت دارد. کریس از چارچوب HIDE استفاده میکند که چهار بخش دارد: قلاب (Hook)، کنجکاوی (Intrigue)، ارائه (Delivery) و خروج با دعوت به اقدام (Exit with action). یک اسکریپت کامل HIDE فقط چهار یا پنج جمله است.
قلاب دلیل تماشا کردن است. روی صفحه بهصورت متنی میآید که بیننده در همان ثانیه اول میخواند، مثلاً «میخواهی ویدیوهای شیک بسازی؟» بیننده میخواند، فکر میکند «بله، میخواهم» و قلاب به وعده محتوای ویدیو تبدیل میشود. قلاب باید معنا داشته باشد. قلابهای اولیه کریس مثل «ماهیگیری در برابر کشاورزی» یا «سطلهای محتوا» قرار بود کنجکاوی بسازند اما بیننده را گیج میگذاشتند. هر قلاب باید وعده واقعی ویدیو را بگوید.
قلاب متنی لازم نیست گفته شود. کریس قبلاً همان جمله را بلند هم میگفت در حالی که متن روی صفحه بود. حالا وارد کادر میشود، به قلاب اشاره میکند و جمله بعدی را شروع میکند؛ این ویدیو را کوتاهتر و فیلمبرداری را راحتتر میکند.
جمله کنجکاوی بعد از قلاب میآید و توضیح میدهد چرا قلاب مهم است یا چه چیزی سر راه است. در اصطلاح تبلیغات، این همان تحریک است: دلیلی برای اهمیت دادن به این ویدیو. برای قلاب «میخواهی ویدیوهای شیک بسازی؟» جمله کنجکاوی میتواند این باشد: «چون اگر همه تجهیزات را نداشته باشی واقعاً سخت است» — که بیننده را به فکر فرو میبرد چه تجهیزاتی لازم دارد. قلاب و جمله کنجکاوی با هم حدود ۵۰ درصد ریلز را میسازند.
ارائه جایی است که بیننده چیزی یاد میگیرد، پس طوری اسکریپت میشود که ارزش را در کوتاهترین فضا منتقل کند. برای مثال ویدیوهای شیک، ارائه یک ترفند مشخص دوربین را قدمبهقدم نشان میدهد، مثل رد شدن از پشت یک ستون و تغییر رنگ پیراهن. هر ویدیو به یک فکر محدود است. ویدیویی که بیش از یک فکر دارد میتواند به چند ویدیو تبدیل شود. در ریلز هدف یک برد کوچک است که بیننده در دو دقیقه بعد بتواند انجامش دهد. «دست چپت را بالا ببر» کاری است که هر کسی فوراً میکند؛ «۲۵ دقیقه به مشتری ایدهآلت فکر کن» کاری است که مردم نمیکنند.
همین برد کوچک و بهیادماندنی است که سیو و فالو میآورد، چون تغییری ایجاد کرده و بیننده میخواهد سازنده را دوباره ببیند. قدمهای زیاد advice را غیرقابل اجرا میکند. یوتیوب جا برای بردهای بزرگتر دارد؛ ریلز با یک قدم عملی بهترین کار را میکند.
خط آخر بیننده را به کاری وامیدارد، بهجای اینکه بگوید «چه خوب بود» و رد شود. «برای بیشترِ اینطور، فالو کن» کار میکند. همینطور واداشتن بیننده به توقف و فکر کردن. جملهای مثل «میتوانی این کار را بکنی، نه؟» او را متوقف میکند و به این تصمیم میرساند که میتواند.
نکتههایی برای اسکریپتی که فیلمبرداریاش راحت باشد: یک خط فاصله بعد از هر بخش اسکریپت مشخص میکند چه چیزی جداگانه ضبط میشود. مرور اسکریپت پیش از رفتن برای فیلمبرداری و ضبط جملهبهجمله یعنی هر بار فقط یک جمله باید حفظ شود. وقتی سازندگان میخواهند بندهای طولانی را از حفظ بگویند، معنا از بین میرود و بیننده تلاششان برای یادآوری را میبیند. زبان باید آنقدر ساده باشد که یک کودک هفتساله هم بخواندش. اصطلاحات قلنبهسلنبهای که میخواهند باهوش به نظر برسند کار نمیکنند. زبان ساده اسکریپت را کوتاه، قابل گفتن و قابل فهم نگه میدارد و وقت میگذارد برای کار روی نحوه اجرای هر خط.
۵: یک استایل تکرارشدنی برای ویدیوی کوتاه تعریف کنید
آخرین قطعه پازل این است که ویدیوهای شما بدون دیدن نام سازنده هم قابل شناسایی باشند؛ همان چیزی که باعث میشود بیننده پس از یک ویدیوی خوب، بقیه را هم دنبال کند.