بازاریابی در یک سال گذشته بیشتر از دهه قبل تغییر کرده است. این جمله شبیه اغراق است، اما نیست. هوش مصنوعی مولد همانطور که اینترنت یک روز صنعت ما را تکان داد، حالا شیوه واقعی کار بازاریابی را تغییر میدهد.
سفر خریدار متفاوت شده، چون مردم امروز بهجای صفحهای پر از لینک آبی، در ابزارهای هوش مصنوعی تحقیق و بهطور فزاینده خرید میکنند. ابزارها و فرآیندهای کاری بازاریاب هم عوض شدهاند، چون بخش بزرگی از کار حالا تولید یا خودکارسازی میشود. خود شغلها هم در حال جابهجاییاند: نقشهای تازه ظاهر میشوند و نقشهای موجود بازتعریف میشوند. آنچه در ادامه میآید روندهایی است که در یک سال گذشته بهطور مستقیم دیده شدهاند؛ اینها گمانهزنی نیست و هر یک شاهدی واقعی دارد، چون روند در خود علاقه جستوجو هم دیده میشود: عبارتهایی که مردم جستوجو میکنند، ابزارهایی که دنبالشان میروند و تقاضایی که بالا یا پایین میرود.
۱. عنوانهای شغلی تازه بازاریابی همانجا در حال اختراع شدن هستند
کانالها و ابزارهای تازه نقشهای تازه میآورند. با تغییر سریع تعریف «بازاریابی خوب»، انتظارها از افرادی که استخدام میشوند هم تغییر میکند و خود عنوانهای شغلی در لحظه بازنویسی میشوند. رشته مشترک این نقشها حرکت به سمت هوشمصنوعیمحوربودن، سیستماتیککردن گردشکارها و یک سطح بالاتر فکر کردن است. روشنترین نمونه، جابهجایی از «بازاریابی محتوا» به «مهندسی محتوا» است: بهجای اینکه کسی باشید که مقاله را مینویسد، کسی میشوید که سیستمی را طراحی میکند که مقالههای خوب تولید میکند.
این را میتوان در داده جستوجو دید. جستوجوی عنوانهای شغلی که دو سال پیش وجود نداشتند حالا واقعیاند: «ai marketing director»، «head of ai marketing» و «marketing ai engineer» همه بین ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ظاهر شدند. حجمها هنوز کوچک است چون نقشها تازهاند، اما واژگان از هیچ در حال مادیشدن است. بازار کار گستردهتر این را تأیید میکند: تقاضا برای مهارتهای هوش مصنوعی در آگهیهای شغلی بهشدت بالا رفته و عرضه عقب مانده؛ یکی از نشریات تخصصی اخیراً «مهندس بازاریابی» را مهمترین نقش تازه در هر تیم درآمدی خوانده است. البته همه حرکتها یکطرفه نیست: «مهندس پرامپت»، شغل شاخص سال ۲۰۲۳، همین حالا در عنوانهای دیگر حل میشود. عنوانها تغییر میکنند، اما چیزی که تغییر نمیکند نیاز به بازاریابانی است که کارشان را طراحی و سیستماتیک میکنند؛ یک سطح انتزاعی بالاتر از تولید دستی.
در دادههای جستوجوی آمریکا، «generative ai marketing» ماهانه ۶۰۰ جستوجو با رشد ۲۸ درصد سالانه دارد، «ai marketing consultant» ۴۵۰ جستوجو با رشد ۱۵ درصد، و عبارتهایی مثل «marketing ai engineer»، «head of ai marketing» و «ai marketing director» برای اولین بار در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ دیده شدند.
۲. تولید محتوا با هوش مصنوعی عادی شده است
تولید محتوا با هوش مصنوعی بالاخره عادی شد. چند سال مردم دور آن میچرخیدند، بیصدا استفاده میکردند و زیاد دربارهاش حرف نمیزدند. آن دوره تمام شده و حالا بخش استانداردی از کار بیشتر تیمهای بازاریابی است. دو چیز همزمان تغییر کرد و ما را به اینجا رساند. اول، ابزارها خیلی بهتر شدند: فایلهای مهارت (skill files)، مدلهای عاملی و زیرساخت اطرافشان باعث میشوند بهجای محتوای بیارزش عمومی، کار واقعاً خوب با هوش مصنوعی تولید شود. دوم، ریسک تقریباً از بین رفت: گوگل آشکارا گفته با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی مشکلی ندارد و تنها خطر واقعی، انتشار محتوای کمکیفیت در مقیاس بود — مشکلی که خیلی پیش از آمدن هوش مصنوعی هم وجود داشت.
پژوهش خود اهرفر همین را تأیید میکند: یک میلیون صفحه در ۱۰۰ هزار نتیجه جستوجو تحلیل شد و محتوای هوشمصنوعیتولیدشده همهجا در حال رتبهگرفتن بود، از جمله در سه جایگاه اول، و صفحههای کاملاً نوشتهشده با هوش مصنوعی در جایگاه یک ظاهر شدند. یک شیب ملایم وجود دارد؛ استفاده بیشتر از هوش مصنوعی با رتبه کمی پایینتر همراستا است، اما این بیشتر اثر کیفیت بهنظر میرسد تا جریمه خود هوش مصنوعی. یا همانطور که عنوان پژوهش میگوید: گوگل محتوای هوش مصنوعی را جریمه نمیکند، محتوای بد را جریمه میکند. پس تولید با هوش مصنوعی حالا یک ابزار دیگر در جعبهابزار است و فقط به نوشتن محدود نیست: بزرگترین تقاضای جستوجو در کل این حوزه مربوط به تولید تصویر و ویدیو با هوش مصنوعی است، نه متن. حالا هر شرکتی از نوعی از آن استفاده میکند و اگر شما نمیکنید، استثنا هستید.
در همین دادهها، «ai image generator» ماهانه ۳۶۱ هزار جستوجو با رشد ۱۶ درصد، «ai video generator» ۲۲۳ هزار با رشد ۲۱ درصد، «ai writing» ۱۷ هزار با رشد ۱۴ درصد و «best ai writing tools» ۲۱۰۰ با رشد ۳۵ درصد ثبت شده است.
۳. یک کانال بازاریابی تازه: دیدپذیری هوش مصنوعی، GEO، AEO و LLMO
موتورهای جستوجوی هوش مصنوعی جای خود را در استفاده ما از وب تثبیت کردهاند. بسیاری از مردم حالا کارشان را با ChatGPT یا یک AI Overview شروع میکنند، نه فهرستی از لینکهای آبی. این جابهجایی مجموعهای کاملاً تازه از کانالهای بازاریابی ساخته که تماماً روی دیدهشدن داخل همان ابزارها تمرکز دارند و اشتها برایشان در داده جستوجو دیده میشود.
روشنترین نشانه، ظهور رشتههای تازه است. «بهینهسازی موتور مولد» (GEO) و «بهینهسازی موتور پاسخ» (AEO) صنعت تازه نقلشدن و پیشنهادشدن توسط پاسخهای هوش مصنوعی هستند و جایی نمیروند. جستوجوی «generative engine optimization» سالانه ۸۴ درصد رشد کرده و به ماهانه ۷۲۰۰ رسیده و خوشه کامل عبارتهای مرتبط هم با آن بالا میرود. کنار این رشتهها، کل صنعتی از ابزارهای دیدپذیری هوش مصنوعی ظاهر شده که تقریباً همهاش در ۲۰۲۵ متولد شده است. اعداد تند هستند: جستوجوی «ai visibility tools» مثل Brand Radar اهرفر ۲۶۶ درصد رشد سالانه، «ai visibility tracker» ۱۵۶ درصد و خود «ai visibility» ۱۴۵ درصد رشد داشته است.
پس در حالی که بخشی از این مقاله به کانالهایی میپردازد که در حال افولاند — و ترافیک گوگل خصوصاً پایین آمده — داستان مفیدتر عکس آن است: کانالهای تازه باز میشوند، زمین همچنان باز است و همه در حال مسابقه برای اول و دیدهشدهترین بودن در آنها هستند.
در داده جستوجو، «ai visibility tools» ماهانه ۲۱۰۰ با رشد ۲۶۶ درصد، «ai visibility tracker» ۲۴۰۰ با رشد ۱۵۶ درصد، «ai visibility» ۴۴۰۰ با رشد ۱۴۵ درصد، «generative engine optimization» ۷۲۰۰ با رشد ۸۴ درصد و «llm visibility» ۱۲۰۰ با رشد ۱۲۶ درصد ثبت شده است. یک راه عملی برای شروع: همان چند پرسشی که خریداران شما واقعاً میپرسند را ردیابی کنید، ببینید از کدام پاسخها جا ماندهاید و از همان شکافها برای اولویتبندی محتوا و روابط عمومی دیجیتالی که شما را نقلشده میکند استفاده کنید.
۴. همهچیز عاملی: بازاریابی، تجارت و جستوجویی که دست به کار میشود
با هارنسهای عاملی، فایلهای مهارت و قابلیتهایی که مدام بهتر میشوند، چیزی که یک سال پیش رؤیا بهنظر میرسید حالا واقعاً ممکن است: عاملهای هوش مصنوعی میتوانند بهجای یک نفر تحقیق کنند و محصول بخرند. تقریباً هر ابزار اصلی هوش مصنوعی حالا مرورگر درونی دارد که مدل میتواند کنترلش کند، پس میتواند در وب حرکت کند، گزینهها را مقایسه کند و خرید را بدون کلیک انسان تمام کند. وبسایتها هم شروع کردهاند خودشان را برای این عاملها قابلدسترس کنند، همانطور که برای بازدیدکننده انسانی بهینه میشوند.
اشتها را در داده جستوجو میتوان دید: «agentic ai» حالا ماهانه ۱۱۱ هزار جستوجو با رشد ۳۷ درصد سالانه است، «ai agents» ماهانه ۴۶ هزار و «agentic commerce» هم در حال بالا رفتن. بازاریابی مخصوصاً برای عاملها همچنان مرز نو است: عبارتهایی مثل «marketing to ai agents» و «agent experience optimization» تازه در ۲۰۲۵ ظاهر شدهاند و هنوز تقریباً ثبت نمیشوند. و دقیقاً همین نکته است: این حوزه کاملاً تازه و بیشتر تصاحبنشده است.
بخش بیشتری از فرآیند خرید در حال رفتن به داخل مدل و بیرون از ذهن خریدار است. بهعنوان بازاریاب، این کار ما را تغییر میدهد: همچنان باید انسانها را متقاعد کنیم، اما بهطور فزاینده باید عاملهایی را هم متقاعد کنیم که بهجای آنها تحقیق و پیشنهاد میکنند. ارزش دارد همین حالا برای آن آماده شویم، وقتی تقریباً هیچکس دیگری این کار را نمیکند.
در دادهها، «agentic workflow» ماهانه ۲۳۰۰ با رشد ۸۹ درصد، «agentic commerce» ۶۴۰۰ با رشد ۱۶ درصد و «agentic search» ۷۰۰ با رشد ۶۵ درصد (تازه از ۲۰۲۴) ثبت شده است.